ARAŞTIRMA DOSYASI : Neçirvan Barzani’nin Türkiye Ziyareti Üzerinden Algılamalar


Bilgay Duman

ORSAM Ortadoğu Uzmanı

2013 yılının son çeyreği Türkiye-Irak ilişkileri açısından yeni bir dönemin başlangıcı olarak ele alınabilir. Bilindiği gibi Irak Parlamentosu Başkanı Eylül ayında beraberindeki bir heyetle Türkiye’yi ziyaret etmiş, ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu Başkanı Volkan Bozkır da Irak’ta çeşitli temaslar gerçekleştirmiştir. Hemen ardından Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari Türkiye’ye gelmiştir. Zebari’nin ziyaretinde, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve TBMM Başkanı Cemil Çiçek’in Irak’ı ziyaret edeceği, Irak Başbakanı Nuri El-Maliki’nin de Türkiye’yi ziyaret etmesinin sözkonusu olduğu açıklandı. Son derece kritik olan bu ziyaretlerin ardından Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başbakanı Neçirvan Barzani de Türkiye’yi ziyaret etti. Ziyaret kapsamında Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’la görüşen Neçirvan Barzani’nin ziyaretinde IKBY ve Türkiye ilişkileriyle birlikte, enerji meseleleri ve Suriye konusunun ele alındığı açıklandı. Bu konular net olmakla birlikte Neçirvan Barzani’nin Türkiye ziyaretindeki farklı algılamalar ortaya çıktığını da belirtmek gerekmektedir. Neçirvan Barzani’nin Türkiye ziyaretiyle Nuri El-Maliki’nin ABD ziyaretinin aynı günlerde yapılması da dikkate alınması gereken diğer bir detay olarak karşımıza çıkmaktadır. Özellikle IKBY açısından değerlendirildiğinde bu algılamaların daha anlaşılır olacağı söylenebilir.

Öncelikle, Türkiye’ye Irak’tan yapılan ziyaretlerin IKBY’nin Türkiye ile ilişkilerinde tedirginlik yarattığını söylemek mümkündür. Bilindiği gibi IKBY ile Türkiye arasındaki ilişkiler 2009’dan sonra gelişme yönünde seyretmiştir. Buna rağmen Irak merkezi hükümeti ve Türkiye arasındaki ilişkiler ise tam tersine düşüş eğilimi göstermiş, hatta iki ülke arasında diplomatik ve siyasi restleşmeler yaşanmıştır. Ancak bölgedeki gelişmeler, Suriye meselesindeki çözümsüzlük, İran’daki değişimin Irak’taki etkisi, Irak iç politikasındaki istikrar arayışı, ABD’nin ilişkilerin yumuşamasına ilişkin telkinleri gibi sebepler Türkiye ve Irak merkezi hükümeti arasındaki ilişkilerde yumuşama ihtiyacını arttırmış, önce alt düzeyde başlayan ilişkilerin diplomatik seviyesi yükseltilerek karar alıcılar arasında mekik diplomasisine dönüşmüştür. 2009’da IKBY ile ilişkilerin gelişmesine paralel olarak Irak merkezi hükümeti ile bozulan ilişkiler, 2009’dan önce tam tersi bir durum ortaya koymuştur. 2003’ten sonra Türkiye’nin Irak’ın istikrarına yaptığı katkı Irak merkezi hükümetinde olumlu karşılık bulmuş ve 2009’da Türkiye ile Irak arasında 48 mutabakat anlaşması imzalanmış, ilişkiler en üst seviyeye çıkmıştır. Bu dönemde IKBY ile Türkiye arasındaki ilişkiler son derece gergin seyretmiş, hatta doğrudan hiçbir ilişkiye geçilmemiştir. Bu noktada IKBY’nin bu tarihsel süreci hafızasında tuttuğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

IKBY’de oluşan algı Türkiye’nin bir tercih noktasına gelip gelmeyeceğidir. Ancak bu noktada akılda tutulması gereken olgu Türkiye’nin IKBY ile geliştirdiği ilişkiler olmalıdır. Türkiye, Irak’ta kapsayıcı ve bütüncül bir politika benimsemeye çalışmış ve bu yönde strateji geliştirmiştir. Ayrıca IKBY ile Irak merkezi hükümeti arasında da Haziran 2013’te yapılan anlaşma da dikkate alındığında gergin ilişkiler bulunduğunu söylemek yanlış olacaktır. Yine de IKBY ve Irak merkezi hükümeti arasındaki ilişkilerin kırılgan bir seyir izlemektedir. Bu nedenle IKBY ve Irak merkezi hükümeti arasında gerginlik konusu olan bütçe, seçimler, Kerkük, peşmerge gibi meselelerde yeni sorunlar ortaya çıkabilir. Bu noktada Neçirvan Barzani’nin Türkiye ziyaretiyle güven telkin etmeye çalıştığını söylemek yerinde olacaktır. Ziyaret sonrası yapılan açıklama ilişkilerin seyrinin korunacağını gösterir niteliktedir. Ayrıca Türkiye’nin Irak merkezi hükümeti ile ilişkilerini geliştirmesinin IKBY-Irak merkezi hükümeti arasındaki ilişkilere de olumlu katkı yapacağı düşünülmektedir.

Diğer taraftan Neçirvan Barzani’nin ziyareti, hükümet kurma süreci içerisinde olan IKBY ve KDP’nin Türkiye’nin desteğini alması açısından önemlidir. IKBY’den hükümet kurulmadan hemen önce yapılan bu ziyaret, seçimlerin galip partisi olan KDP’nin Türkiye verdiği önemi de gösterir niteliktedir. Bununla birlikte Neçirvan Barzani’nin ziyaretini bireysel olarak değerlendirmek mümkündür. Bu açıdan KDP içerisinde Neçirvan Barzani ve Mesrur Barzani arasında yaşanan soğuk savaşı nedeniyle, Neçirvan Barzani’nin Türkiye’ye yakın durmak ve desteğini almak istediği bilinmektedir. KDP lider ve IKBY Başkanı Mesut Barzani’nin Neçirvan’ı denklem dışında bırakmasa bile Mesrur ve Neçirvan arasında tercih noktasına gelindiğinde yeğeni ve damadı Neçirvan’ın yerine oğlu Mesrur’u tercih edeceği kulislerde konuşulmaktadır. Bu nedenle Neçirvan’ın en azından uluslararası bağlantılarını güçlü tutmaya çalıştığı görülmektedir. Aynı zamanda Neçirvan’ın IKBY ekonomisinde elde ettiği ağırlığı kullanmak istediğini söylemek mümkündür. Bu nedenle Neçirvan’ın ziyaretinde Türkiye ve IKBY arasındaki enerji işbirliği ve ticaret konularında ısrarla durması anlaşılabilir olmaktadır.

Etiketlendi:, , ,

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

İSTİHBARAT ALANI

Sınırsız, Seçkin, Sansürsüz, Kemalist Haber Blogu

Derin İstihbarat

strateji, güvenlik, araştırma, istihbarat, komplo teorileri, mizah, teknoloji, mk ultra, nwo

İran Analiz

İran-Şii Jeostratejisi ve Dünya Genelinde İran Destekli Şii Örgütler, İran-Şii Lobisine Dair Bilgiler

İç Savaş

Strateji - Taktik - Savunma

İSTİHBARAT

Şifresiz Yayın!

%d blogcu bunu beğendi: